Wat is etherische olie en wat doe je ermee in huis

In het kort

• Etherische olie is een vluchtig plantenextract, geen vette olie zoals in de keuken.
• Geurolie is een samengestelde geur; welke van de twee je nodig hebt, hangt af van je apparaat.
• Gebruik weinig, en vraag bij baby's, zwangerschap, huisdieren of astma eerst een arts of dierenarts.

Geen olie zoals in de keuken

Het woord olie zet je op het verkeerde been. Olijfolie en zonnebloemolie zijn vet: ze blijven liggen, laten een vlek achter en ruiken nauwelijks. Etherische olie is dun en verdampt aan de lucht.

In de plant zit de olie in piepkleine kliertjes. Wrijf een blaadje munt of een stukje sinaasappelschil tussen je vingers en je ruikt direct wat er vrijkomt. Een flesje etherische olie is diezelfde geur, maar dan sterk geconcentreerd. Daarom werk je ermee in druppels en niet in scheuten.

Hoe de geur uit de plant wordt gehaald

De meeste etherische olie komt uit stoomdestillatie. Stoom trekt door het plantmateriaal, neemt de geurstoffen mee en koelt daarna af tot water met een laagje olie erop. Dat laagje gaat in het flesje. Bij citrusvruchten gaat het anders: daar wordt de schil koud geperst, zonder warmte.

Voor een klein flesje is veel plantmateriaal nodig, en de ene plant geeft veel makkelijker olie af dan de andere. Dat verklaart het prijsverschil in het schap. Sinaasappelschil is er volop, dus sinaasappelolie is goedkoop. Rozenblaadjes geven maar heel weinig olie, dus rozenolie hoort bij de duurste soorten.

Het plantdeel bepaalt mee hoe de olie ruikt. Grofweg zijn er vier groepen.

• Bloemen, zoals lavendel, roos en ylang-ylang: zacht en bloemig.
• Bladeren en naalden, zoals eucalyptus, pepermunt en den: helder en koel.
• Schillen, zoals citroen, sinaasappel en grapefruit: fris, maar snel vervlogen.
• Hout en hars, zoals ceder, sandelhout en wierook: warm en lang aanwezig.

Het verschil met geurolie

Op veel flesjes staat geurolie, parfumolie of huisparfum. Dat is iets anders. Geurolie is een samengestelde geur, door een parfumeur opgebouwd uit meerdere geurstoffen, natuurlijk of synthetisch. Daardoor kan ze ruiken naar dingen waar geen plant voor bestaat, zoals schone was of zeelucht.

Die onderste regel telt het zwaarst als je een apparaat hebt of er een wilt kopen. Een koude-luchtdiffuser vernevelt onverdunde geurolie zonder water en zonder warmte. De modellen van Scentech bijvoorbeeld werken met geurolie in pods van 65 ml, en bij de Smart Aroma Diffuser 2 vallen andere oliën buiten de garantie. Welke olie bij welk soort apparaat past, lees je in onze gids voor olie en diffusers.

Zo gebruik je etherische olie in huis

De gewone manier is een waterdiffuser. Je vult het reservoir met water, doet er een paar druppels olie bij en het apparaat maakt er een koude nevel van. Begin met weinig. Je neus went snel aan een geur, dus meer druppels voegen na een tijdje weinig toe.

• Vul eerst het water en doe daarna pas de druppels erbij.
• Laat de diffuser niet de hele dag aanstaan en zet tussendoor een raam open.
• Giet het reservoir na gebruik leeg en wrijf het droog, zodat er geen oud water in blijft staan.
• Zet het apparaat op een plek waar kinderen en huisdieren er niet bij kunnen.

Kies de olie bij het moment van de dag. Lavendel vinden veel mensen rustig voor de avond, citroen en pepermunt fris voor overdag, ceder prettig als het buiten kouder wordt. Meer combinaties, met het apparaat dat erbij hoort, staan in het overzicht van oliën per moment van de dag.

Waar je voorzichtig mee moet zijn

Natuurlijk betekent niet vanzelf onschuldig. Etherische olie is sterk geconcentreerd, en het gangbare advies is om haar nooit onverdund op je huid te doen en haar niet in te nemen. Wil je een olie verdund op de huid gebruiken, probeer dan eerst een kleine hoeveelheid op een klein plekje. Krijgt een kind olie binnen, bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost.

Een etherische olie geneest niets en vervangt geen behandeling. Bij baby's en jonge kinderen, tijdens een zwangerschap en bij astma of allergieën wordt meestal aangeraden terughoudend te zijn met verdampen, of het helemaal te laten. Je huisarts of verloskundige kan zeggen wat in jouw situatie verstandig is.

Een goed flesje herkennen en bewaren

Op een zorgvuldig etiket staat de Latijnse naam van de plant, het plantdeel waaruit de olie komt en vaak het land van herkomst. Staat er alleen lavendelgeur of aroma, dan is het waarschijnlijk geurolie. Dat is niet erg, zolang je weet waar je het in gebruikt.

Licht, warmte en lucht tasten de olie aan. Bewaar flesjes daarom in donker glas, goed dichtgedraaid, op een koele plek en buiten bereik van kinderen. Citrusolie verliest haar frisheid doorgaans het snelst, olie uit hout en hars blijft langer goed. Ruikt een olie scherp of ranzig, gebruik haar dan niet meer.

Heb je nog geen apparaat, begin dan niet bij de olie maar bij de vraag wat voor diffuser je wilt. Onze vergelijking van oliediffusers laat zien welke soort olie elk type nodig heeft.