Lavendelolie maken thuis, wat er wel en niet kan

In het kort

• Thuis maak je een trekolie van gedroogde lavendel in een basisolie; etherische olie maak je niet in de keuken.
• Twee methodes: op een zonnige vensterbank of au bain-marie, tot de olie duidelijk naar lavendel ruikt.
• Zelfgemaakte lavendelolie is voor huid en massage; in een diffuser hoort alleen etherische olie.

Twee soorten lavendelolie, één die je thuis maakt

Etherische lavendelolie is het dunne laagje geurstof dat overblijft als stoom door verse lavendeltoppen is getrokken en weer is afgekoeld. Daar heb je een destilleerketel voor nodig en meer lavendel dan een tuin geeft.

Wat je thuis maakt is een trekolie, gedroogde bloemen die in een basisolie staan tot die hun geur en wat kleur heeft opgenomen. Het resultaat is een vette olie die mild naar lavendel ruikt. Voor de huid is dat goed; voor een apparaat dat geur door de kamer stuurt niet. Wat daar wel in gaat, lees je in onze gids voor diffusers die met druppels etherische olie werken.

Lavendel oogsten of kopen, en goed laten drogen

Knip tuinlavendel als de aren net in bloei staan, op een droge dag. Bind losse bosjes en hang ze ondersteboven op een droge, schaduwrijke plek met wat doorstroming. Geen zon, die jaagt de geur eruit.

Geen tuin? Koop losse gedroogde lavendel, bij voorkeur een soort die voor thee of de keuken wordt verkocht. Droog genoeg is het pas als de stelen knappen in plaats van buigen en de bloemetjes loslaten als je de aar tussen je vingers rolt. Restjes vocht kunnen de olie laten bederven.

Welke olie je als basis neemt

Kies een olie die zelf weinig ruikt. Een sterke basis overstemt de lavendel.

Neem een schone, droge glazen pot met deksel. Vul hem losjes met bloemen en giet er zoveel olie op dat alles onder staat. Wat boven de olie uitsteekt, kan schimmelen.

Methode één, langzaam op de vensterbank

1. Zet de gesloten pot op een zonnige vensterbank.
2. Keer of schud de pot elke dag even om.
3. Ruik af en toe. Je stopt als de olie duidelijk naar lavendel ruikt, niet eerder.
4. Condens onder het deksel betekent dat de lavendel niet droog genoeg was. Zeef meteen en gebruik de olie snel op.

Methode twee, zachtjes au bain-marie

Sneller gaat het met zachte warmte. Verwarm de pot in een pan met water, nooit rechtstreeks op het vuur, want hete olie verbrandt de bloemen.

1. Zet de pot, deksel er los op, in een pan met een laag water.
2. Verwarm op de laagste stand. Het water mag niet koken; zie je belletjes, zet dan lager.
3. Laat het zachtjes staan, roer af en toe en blijf in de buurt.
4. Laat afkoelen en ruik. Ruikt de olie nog vooral naar basisolie, herhaal het dan de volgende dag of doe er verse gedroogde bloemen bij.

Zeven, bottelen en bewaren

Giet de olie door een zeef met een koffiefilter of kaasdoek erin en laat de bloemen uitlekken zonder te knijpen. Knijpen geeft gruis en bezinksel, en dat bederft sneller.

Bottel in een schone, droge fles van donker glas, zet de datum erop en bewaar ze in een kast, weg van de verwarming. Ruikt de olie muf of ranzig, of zie je vlokken, dan gaat ze weg.

Zo ruikt ze naast een flesje etherische olie

Verwacht geen lavendelveld. Een trekolie ruikt zacht en wat hooiachtig, met de basisolie er altijd onder. Een druppel etherische lavendelolie is scherp en bloemig, en daar heb je maar weinig van nodig om een kamer mee te vullen.

Wil je lavendel echt in de kamer ruiken, dan heb je een flesje etherische olie nodig en een apparaat dat met druppels werkt. Welke dat zijn, staat in ons overzicht van apparaten die lavendel door de kamer dragen.

Waar je de olie wel en niet voor gebruikt

• Wel: massageolie of bodyolie na het douchen, een klein beetje is genoeg.
• Niet: in een diffuser met water. De vette olie blijft op het water en het trilplaatje liggen en komt niet in de nevel.
• Niet: in een vernevelaar zonder water. Die is gebouwd voor dunne olie; dikke olie verstopt het mondstuk.
• Niet: op een brander, want vet op heet water gaat roken en bakt in. En niet om in te nemen.

Voor de kamer koop je dus etherische lavendelolie en een apparaat dat met druppels overweg kan. Die apparaten staan naast elkaar in onze keuzehulp voor een diffuser met lavendel in de avond.

Eerst een klein beetje, bij twijfel de arts

Ook een trekolie kan de huid prikkelen. Probeer eerst een kleine hoeveelheid op een klein plekje en wacht af voor je er een hele rug mee insmeert. Niet innemen en niet bij de ogen.

Ben je zwanger, wil je de olie bij een baby of jong kind gebruiken, of heeft iemand in huis astma of een allergie, leg de vraag dan eerst voor aan je huisarts of verloskundige. Bij katten en honden wordt lavendel meestal afgeraden; de dierenarts weet wat bij jouw dier kan. Deze olie geneest niets. Veel mensen vinden de geur gewoon prettig, en dat is reden genoeg.