Etherische olie bergamot, de citrus die naar earl grey ruikt

In het kort

• Bergamotolie komt uit de schil van een bittere citrusvrucht; de geur is citrus met een bloemige, theeachtige laag eronder.
• Geperste bergamot bevat bergapten; dat vraagt voorzichtigheid op de huid en in de zon, niet in een diffuser.
• Begin met weinig druppels, combineer met lavendel of hout, en koop een klein flesje van donker glas.

Een bittere vrucht die niemand uit de hand eet

Bergamot is een citrusvrucht ter grootte van een sinaasappel, groen tot geel van kleur en vaak wat peervormig. Het vruchtvlees is zuur en bitter, en daarom kom je de vrucht zelden in een fruitschaal tegen. De boom groeit vooral langs de kust van Calabrië, en bijna de hele oogst is bedoeld voor de schil.

In die schil zit de olie, die er net als bij andere citrus uit wordt geperst. Op een goed etiket staat daarom Citrus bergamia en het woord schil.

De geur van earl grey, zonder de thee

Earl grey is zwarte thee met bergamot, en die geur herkent bijna iedereen. Puur uit het flesje ruikt bergamot fris en citrusachtig, met een bloemige en licht bittere laag eronder die citroen en sinaasappel missen.

Dat bloemige komt niet uit de lucht. Bergamot bevat geurstoffen die ook in lavendel zitten, waardoor de geur ergens tussen een citrusschil en een lavendeltakje hangt. Zo past deze citrusolie ook in een rustige kamer, waar citroen al snel aan de keuken doet denken.

Bergapten, zon en de letters FCF

Geperste bergamotolie bevat van nature furocoumarinen, met bergapten als bekendste. Die stoffen staan erom bekend dat de huid na contact sterker op zonlicht kan reageren.

Op sommige flesjes staat daarom FCF, kort voor furocoumarin free. Uit die olie zijn de furocoumarinen gehaald, meestal met het oog op producten voor de huid. Voor een diffuser maakt het weinig uit, want daar komt de olie in de lucht en niet op je huid.

• Nooit puur op de huid. Verdund alleen in een kleine hoeveelheid, en probeer die eerst op een klein plekje.
• Na contact met bergamot zonder FCF de huid uit de zon houden; dat is het gangbare advies.
• Twijfel je door je huid, een medicijn of een aandoening, vraag het dan je huisarts of apotheker.

Waar bergamot in een mengsel goed uitkomt

Bergamot laat zich makkelijk combineren, juist omdat ze al citrus en bloemig tegelijk is.

Hoe goed zo'n mengsel overkomt, hangt ook af van het apparaat. Een diffuser die de olie fijn verstuift laat de bloemige laag beter tot zijn recht komen dan een brander die alleen warmte gebruikt. Welke apparaten dat doen, staat in ons overzicht van apparaten waarin een bloemige citrusolie tot zijn recht komt.

Weinig druppels, aan het eind van de middag

Bergamot is minder scherp dan citroen, maar blijft een citrusolie die snel vervliegt. Begin met minder druppels dan de handleiding van je diffuser noemt en voeg pas bij als de kamer na een tijd niets meer laat ruiken. Te veel bergamot ruikt eerder als een parfum dan als een kop thee.

Veel mensen zetten bergamot in de woonkamer aan als het werk klaar is maar de avond nog niet begonnen. Voor de slaapkamer kiezen de meesten liever lavendel alleen, omdat bergamot de citruskant houdt die daar minder thuishoort.

Met water erbij gaan de druppels op het reservoir; spoel dat na afloop om, omdat niet elk kunststof reservoir onverdunde citrusolie goed verdraagt. Een apparaat zonder water verstuift de olie onverdund, en met bergamot is de laagste stand dan het beste begin. Welk apparaat het laagst kan en of het losse druppels neemt, lees je in de koopgids voor een diffuser die zuinig omgaat met een citrusolie.

Een klein flesje, donker en dicht

Bergamot hoort bij de oliën die in het flesje het snelst achteruitgaan. Zodra licht, lucht en warmte erbij kunnen, verdwijnt de frisse bovenkant en blijft een doffe geur over. Koop daarom klein en in donker glas, en leg het flesje in een lade, niet op de vensterbank naast de diffuser.

Staat er op het etiket alleen bergamotgeur of bergamot aroma, dan is het een samengestelde geurolie en geen schil. Twijfel je of een ouder flesje nog goed is, ruik dan aan de dop: herken je de thee nog, dan kan de olie erin; blijft er alleen iets wrangs over, dan is het flesje aan vervanging toe.

Een flesje bergamot kost doorgaans meer dan een flesje sinaasappel, omdat de vrucht op veel minder plekken groeit. Wat olie per maand in elk apparaat ongeveer kost, staat in ons overzicht van olieverbruik per soort apparaat.